Czemu katechizmy przedsoborowe?

Na wielu stronach internetowych można zobaczyć zachętę do sięgania po stare przedsoborowe katechizmy. Może wydawać się to jakimś niezrozumiałym i niepotrzebnym działaniem w sytuacji, kiedy Jan Paweł II w 1992 promulgował nowy Katechizm Kościoła Katolickiego. Ma to jednak swoje uzasadnienie, które przyjmuje coraz więcej osób…

Moje osobiste doświadczenie (i znanych mi osób) dowodzi, że w momencie, kiedy miałem konkretny problem i chciałem znaleźć na niego odpowiedź w Katechizmie Kościoła Katolickiego to nigdy mi się to nie udawało. Działo się tak ze względu na to, że pomimo całej swojej obszerności nowy katechizm nie zawiera wielu istotnych twierdzeń (nie ma w nim nawet tak fundamentalnej kwestii, jak zdefiniowanie pojęcia „Bóg”, co było w poprzednich katechizmach). Jeśli nawet katechizm ten porusza dany problem to robi to tak niejasno, że nie sposób sobie jednoznacznie odpowiedzieć na naturalnie pojawiające się w wierze wątpliwości.

Porównanie dawnych katechizmów, weźmy dla przykładu katechizm kard. Gasparriego z tym wydanym przez Jana Pawła II jest uderzające. Katechizm kard. Gasparriego jest znacznie krótszy, a mimo to zawiera więcej informacji. Dzieje się tak, bo jest napisany w systemie pytań i odpowiedzi, w sposób niezwykle zwięzły, logiczny, konkretny. Nowy katechizm jest przegadany, zawiera wiele nieistotnych treści, a koncepcja krótkiego podsumowania na końcu każdego rozdziału niczego nie załatwia. Pokazuje raczej, że nawet autorzy nowego katechizmu zdawali sobie sprawę, że można się w nim pogubić. Świadczy o tym także to, że KKK po latach został wydany w końcu w tradycyjnym systemie pytań i odpowiedzi, ale w tej postaci jest znacznie mniej rozpowszechniony.

W KKK Zastanawia także sposób odpowiedzi na pytania. Kardynał Gasparri robi to w sposób stanowczy i jednoznaczny. W KKK brakuje definicji i jasnych roztrzygnięć. Jest za to wiele ogólnych stwierdzeń i cytatów. Każdy kto miał do czynienia z pracą naukową, a więc z metodycznym podejściem do tekstów, wie, że cytat bardzo rzadko stanowi dobrą odpowiedź na pytanie. Jest tak, bo sam cytat można interpretować rozmaicie i z tego powodu rodzi on tylko kolejne pytania. Nie ma znaczenia, że cytaty pochodzą z Biblii, albo od Ojców Kościoła. To tylko potwierdza ten wniosek, bo przecież sama Biblia jest trudną księgą do której powstało tysiące komentarzy. Ojcowie Kościoła natomiast posługiwali się innym językiem niż my i ich odpowiedzi także domagają się dzisiaj wyjaśnień.

Kolejną rzeczą, która jest dla mnie nieznośna w KKK jest to, że nieraz, kiedy pojawia się jakieś pytanie zamiast odpowiedzi zostają przytoczone rozmaite zdania nawiązujące do przeróżnych tradycji teologicznych. Wcześniejsze katechizmy były oparte zwykle na jednym źródle, z reguły na nauce św. Tomasza z Akwinu. KKK sięga do św. Tomasza z Akwinu, ale głównie do myśli św. Augustyna, który pomimo całej swojej wielkości był mniej precyzyjny niż Tomasz. Zresztą św. Tomasz opierał się na nauczaniu św. Augustyna, które jednak doprecyzował i do którego wprowadził wiele korekt. Mieszanie różnych źródeł teologicznych wprowadza zamieszanie.

Czytając KKK widać wyraźnie, że znacznie trudniej znaleźć w nim odpowiedź na pytanie niż w dawnych katechizmach. Jeśli się już znajduje okazuje się ona zwykle znacznie mniej precyzyjna. Wydaje się jednak, że w zamierzeniu autorów KKK miał inny cel niż wyjaśniać precyzyjnie wiarę, odpowiadać na wątpliwości i odpierać herezję. Jego budowa wskazuje raczej na to, że miał być on opowieścią o wierze, którą czyta się łatwiej niż dawne „suche” katechizmy” i który ma większą moc niż one poruszać emocjonalne struny w człowieku. Pytanie tylko, czy należy sprowadzać katechizm do dzieła poruszającego serce? Czy nie jest to przejaw i dowód na modernizm tego katechizmu skoro to właśnie modernizm sprowadzał wiarę do emocji i dowodził, że cała wiara i wszystkie dogmaty to tylko zmienne formy naszych religijnych uczuć?

Tak, popierajmy katechizmy przedsoborowe. Tylko one mogą dać skuteczny odpór zalewowi herezji z jakim mamy dziś do czynienia.

Polecam wznowienie części katechizmu kard. Gasparriego wydanego przez wydawnictwo św. Tomasza z Akwinu:

Stanisław Krajski - Podstawy naszej wiary

http://kukonfederacjibarskiej.wordpress.com/2013/05/28/podstawowe-inforamcje-o-ksiazce-pt-podstawy-naszej-wiary-prawdy-wiary-w-ujeciu-katechizmu-kard-gasparriego/

Reklamy

Jedna myśl nt. „Czemu katechizmy przedsoborowe?

  1. Pingback: Era katechizmu. Przewodnik po najsłynniejszych dziełach | CO TO JEST PRAWDA?

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s